Op zaterdag 9 november is het 30 jaar geleden dat de Berlijnse Muur viel. Die liep dwars door de huidige Duitse hoofdstad en scheidde de inwoners – soms zelfs binnen families – gedurende 28 jaar van elkaar. De Muur was hét symbool van de Koude Oorlog, die de wereld in twee machtsblokken verdeelde. Na de val van de Muur werd Berlijn de hoofdstad van een herenigd Duitsland.

De Berlijnse Muur

Als je het over Berlijn hebt, dan heb je het al snel over de muur die deze prachtige hoofdstad jarenlang verdeeld heeft. De Berlijnse Muur is ondanks het feit dat hij vrijwel geheel verdwenen is dan ook een begrip onder jong en oud. Deze op sommige plekken bijna honderd meter brede constructie heeft maar liefst 28 jaar de stad Berlijn fysiek in twee stukken verdeeld. De Muur is tegenwoordig één van de weinige wereldwijd bekende bezienswaardigheden die niet op de Werelderfgoedlijst van UNESCO voorkomt. Voor mensen die de restanten van de Berlijnse Muur bezoeken is de muur geen prachtig bouwwerk maar een indrukwekkende herinnering aan een tijd die nooit meer voor zou moeten mogen komen. De Berlijnse Muur is het symbool van de Koude Oorlog, een periode waarin de wereldmacht in tweeën gedeeld was: het kapitalistische westen en het communistische oosten.

Berlijn, Berlijnse Muur

De val van de Berlijnse Muur

Het jaar 1989 is het jaar dat het de val van het IJzeren Gordijn en het Oostblok ingeluid werd. Nadat de grens tussen Hongarije en Oostenrijk in mei van dat jaar geopend werd was het een half jaar later de beurt aan Berlijn. Op 9 november 1989 werd door de DDR-top aangekondigd dat iedere DDR-burger zonder enige beperking de grens over mocht. Het feit dat dit met onmiddellijke ingang was, was voor de bevolking van Berlijn aanleiding om feest te vieren en om het gewraakte symbool van de tweedeling af te gaan breken. Uitzinnige inwoners van Berlijn hakten stukjes uit de Muur. Pas twee jaar later was de Muur grotendeels afgebroken. Op dat moment was het communisme vrijwel overal ten val gekomen. In 1991 was met het uiteenvallen van de Sovjet-Unie de Koude Oorlog voorgoed ten einde. Het herenigde Duitsland was op dat moment al volop bezig met het politiek en economisch herstellen van het land.

De Muur tegenwoordig

Wie Berlijn bezoekt die zal op veel plekken niet eens meer in de gaten hebben dat er ooit een metershoge betonnen muur gestaan heeft. Wat je nog wel kunt zien is dat er geen sprake is van een centraal historisch centrum, maar van een groot centrumgebied (Mitte) waarbij er verschillende gebieden zijn die de moeite waard zijn. Het grootste stuk aan oorspronkelijke muur is terug te zien aan de Mühlenstrasse in Friedrichshain. Hier staat een stuk muur van 1316 meter. Vlak na de val van de muur is dit stuk beschilderd door meer dan honderd kunstenaars. Het staat daarom tegenwoordig bekend als East Side Gallery. Het is een populair uitje onder toeristen en scholieren tijdens een tour door Berlijn.

Aan de Bernauer Strasse is er een compleet herinneringscentrum te vinden over de Muur. Aan de Niederkircherstrasse is ook een flink stuk muur te vinden. Verspreid door Berlijn vind je nog af en toe een stukje muur (zoals op Potsdamer Platz). Ook kun je in de winkels en souvenirshops stukjes van de oorspronkelijke muur kopen. Verspreid over Berlijn staan er nog een vijftal wachttorens. De rest van de 302 wachttorens is uit het straatbeeld verdwenen.

• Cartografie: Cartographics.nl
• Bronnen: Wikipedia , Berlijnvoorbeginners , cityspotters